Wat is stotteren?
Stotteren is een manier van spreken waarbij herhalingen, verlengingen of blokkades merkbaar zijn. Iedereen stottert op zijn eigen unieke manier en het komt wereldwijd voor bij mensen van alle leeftijden.
Gelukkig weten we steeds meer over stotteren. Uit onderzoek is gebleken dat stotteren meestal aangeboren is en dat stotteren een neurofysiologische basis heeft. Door de genetische aanleg werkt de aansturing van de (praat)spieren net iets anders dan bij mensen die niet stotteren. De spieren (wel meer dan 100) worden aangestuurd vanuit de hersenen en moeten op het juiste moment, met de juiste kracht en snelheid met elkaar samenwerken om de woorden en zinnen vloeiend uit te spreken. Dit vergt een precieze coördinatie en timing.
Multifactorieel
In de ontwikkeling van stotteren spelen verschillende factoren een rol. Naast de genetische aanleg is de snel verlopende taalontwikkeling tussen het 2e en 7e levensjaar een bekende uitlokkende factor voor stotteren. Om die reden ontstaat het dan ook meestal in deze leeftijd. Andere factoren die het stotteren kunnen uitlokken of in stand kunnen houden zijn bijvoorbeeld: snelheid van spreken en handelen, positieve of negatieve spanningen of andere uitdagingen in de ontwikkeling.
Deze uitlokkende factoren zijn niet de oorzaak, maar ze spelen wel een rol bij de verdere ontwikkeling van het stotteren.
Verdere ontwikkeling
Op een gegeven moment (meestal gebeurt dit geleidelijk) krijgen kinderen in de gaten dat het spreken bij hen anders verloopt. Op dat moment proberen ze iets te doen aan het stotteren. Het ene kind zal zijn best gaan doen om het stotteren uit de weg te gaan, door bijvoorbeeld minder te zeggen of een ander woord te kiezen (vluchten). De ander duwt de woorden eruit met veel kracht waardoor er spanningen zichtbaar of hoorbaar worden in de stem of het lichaam (vechten tegen stotteren). Ook kunnen er negatieve gevoelens en gedachten ontstaan over jezelf en het spreken, dit kan zich onder andere uiten in spreekangst, frustratie of onzekerheid in verschillende situaties.
We maken realistische doelen passend bij jouw hulpvraag. Samen werken we toe naar een gevoel van vrij en makkelijk spreken.
Neurogeen en Psychogeen stotteren
Soms ontstaat stotteren op latere leeftijd. Neurogeen stotteren kan voorkomen na hersenletsel of bij neurologische aandoeningen zoals bijvoorbeeld de ziekten van Alzheimer of Parkinson. Psychogeen stotteren ontstaat in samenhang met psychische klachten of ingrijpende gebeurtenissen en wordt meestal begeleid in samenwerking met een psycholoog of psychiater.
Therapie op maat
Omdat stotteren bij iedereen anders is, bestaat er niet één therapie die voor iedereen werkt. De stottertherapeut van Rondom Spraak gelooft erin dat je het meest geholpen bent als we de therapie afstemmen op wat jij of jouw kind nodig heeft. Eerst vind er een intakegesprek plaats, daarna doen we een uitgebreid onderzoek naar het stotteren zelf en in hoeverre het je belemmert in het dagelijks leven. Vervolgens volgt een gesprek waarin we met elkaar overleggen over het behandelplan en de methode. In de therapie zorgen we ervoor dat wat je leert toepasbaar is in het dagelijks leven.
Realistische doelen
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat vanaf ongeveer 7 jaar de kans klein wordt dat stotteren helemaal weggaat. Dit komt doordat stotteren aangeboren is en het onderdeel is van hoe iemands spreken zich ontwikkelt. Het maakt deel uit van wie je bent, net zoals bijvoorbeeld de kleur van je ogen.
Deze aanleg kunnen we niet wegnemen, en dat is ook niet nodig, want je bent goed zoals je bent. Bij Rondom Spraak richten we ons niet op het “fixen” van het stotteren. Begeleiding bestaat onder andere uit het ondersteunen van soepele en vrije communicatie, het vergroten van zelfvertrouwen in het spreken en het helpen omgaan met lastige momenten.
Sinds 2020 is er een herziene versie van de richtlijn stottertherapie beschikbaar. Hierin kun je lezen waar een goede therapie aan moet voldoen. Lees de richtlijn door op de link in het bordeauxrode vak te klikken.
Wij hebben korte ervaringsverhalen verzameld. Lees hier hun verhaal.